Οι οφειλέτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) να έχουν χρέη άνω των 10.000 ευρώ προς το Δημόσιο, φορείς κοινωνικής ασφάλισης, τράπεζες, servicers ή και οφειλές υπέρ τρίτων που εισπράττονται από τη φορολογική διοίκηση (π.χ. δήμους, ΔΕΚΟ κ.λ.π.).
ΕΞΩΔΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ
ρύθμισης οφειλών
O νόμος 4738/2020 φέρνει μεγάλες αλλαγές στη ρύθμιση οφειλών παρέχοντας τη δυνατότητα σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα να υποβάλλουν αίτηση για εξωδικαστική ρύθμιση των οφειλών τους. Το θετικό είναι ότι πρόκειται για καθολική ρύθμιση οφειλών δηλαδή οφειλές σε τράπεζες/servicers, εφορία, ασφαλιστικά ταμεία.
Βασικές προϋποθέσεις
κατάθεσης αίτησης στον Εξωδικαστικό μηχανισμό
Βασικά οφέλη
που προσφέρει ο Εξωδικαστικός
Η Βεβαίωση του Ευάλωτου Δανειολήπτη
Οι οφειλέτες που λαμβάνουν τη βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη, μπορούν να πετύχουν προστασία από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμούς. Εν συνεχεία, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, αυτόματα και υποχρεωτικά θα πρέπει να γίνεται δεκτή η πρόταση αναδιάρθρωσης του χρέους των ευάλωτων οφειλετών από το σύνολο των πιστωτών. Οι τράπεζες έχουν δικαίωμα να απορρίψουν τη πρόταση μόνο εάν και εφόσον προσφύγουν δικαστικά για να αμφισβητήσουν ότι ο οφειλέτης έιναι πραγματικά ευάλωτος.
ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1. Ποιος μπορεί να υποβάλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό (ν. 4738/2020);
Επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και νοικοκυριά που έχουν οφειλές προς τις τράπεζες, την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία. Ο νόμος 4738/2020 αντικαθιστά τα προηγούμενα νομοθετήματα για τη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους, όπως το γνωστό Νόμο Κατσέλη (ν. 3869/2010). Σημαντικό είναι επίσης, οι οφειλές να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ και να μην οφείλονται μόνο σε έναν φορέα κατά 90%.
2. Μπορούν να ενταχθούν οφειλές που δεν είναι σε καθυστέρηση;
Προβλέπεται η δυνατότητα αυτή, εφόσον υπάρχει αποδεδειγμένη δυσκολία εξόφλησης και υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει μείωση εισοδημάτων κατά 20% τουλάχιστον.
3. Οι Τράπεζες και τα Funds υποχρεούνται να υποβάλλουν πρόταση ρύθμισης;
Δεν προβλέπεται η υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτικών ιδρυμάτων και λοιπών φορέων διαχείρισης οφειλών στη διαδικασία. Eάν τελικά δεν δώσουν πρόταση οι Τράπεζες και τα Funds, οι οφειλέτες μπορούν να προσφύγουν σε αυτές με απευθείας διαπραγματεύσεις, εκτός της διαδικασίας της πλατφόρμας.
4. Πως ακριβώς ξεκινάει η διαδικασία;
Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλλει αίτηση ηλεκτρονικά μέσω της ειδικής πλατφόρμας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται το αργότερο εντός δύο μηνών και η λύση θα δίνεται αυτοματοποιημένα βάσει ειδικού αλγορίθμου υπολογίζοντας την ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.
5. Τι αριθμό δόσεων μπορεί να πετύχει ένας οφειλέτης μέσω της πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού;
Αναφορικά με τη ρύθμιση οφειλών προς την Εφορία και τα Ασφαλιστικά Ταμεία υπάρχει η δυνατότητα ρύθμισης σε έως 240 δόσεις, ενώ ως προς τα πιστωτικά ιδρύματα ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φθάσει έως τις 420 δόσεις.
6. Μπορεί ένας οφειλέτης να επιλέξει να κάνει αίτηση μόνο με κάποιον πιστωτή και όχι με όλους;
Είναι χρήσιμο να διευκρινιστεί ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα επιλογής ρύθμισης με κάποιον ή κάποιους πιστωτές. Πρόκειται για ρύθμιση του συνόλου των οφειλών (Τράπεζες, Ασφαλιστικά Ταμεία, Εφορία).
7. Μπορεί ο οφειλέτης να υποβάλλει αίτημα διαμεσολάβησης προς τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης για τη ρύθμιση των οφειλών του;
Προβλέπεται αυτή η δυνατότητα, εντός δέκα (10) ημερολογιακών ημερών από τη λήψη πρότασης από τους πιστωτές. Το αίτημα θα πρέπει να γίνει δεκτό από την πλειοψηφία των χρηματοδοτικών φορέων. Αν γίνει δεκτό, τότε ορίζεται διαπιστευμένος διαμεσολαβητής εξειδικευμένος στη χρηματοοικονομική διαμεσολάβηση. Αν η διαμεσολάβηση δεν οδηγήσει σε συμφωνία εντός 30 ημερών από την υποβολή του αιτήματος, λήγει χωρίς δυνατότητα χωρίς δυνατότητα παράτασης ή ανανέωσης.
8. Η αναστολή των καταδιωκτικών μέτρων μετά την οριστική υποβολή της αίτησης περιλαμβάνει και τους πλειστηριασμούς;
Η αναστολή δεν περιλαμβάνει πλειστηριασμούς που έχουν προγραμματισθεί εντός τριών (3) μηνών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης από τον οφειλέτη, ούτε οποιαδήποτε προπαρασκευαστική ενέργεια για τη διενέργεια του πλειστηριασμού (περιλαμβανομένης και της κατάσχεσης).
9. Ποιοι μπορούν να καταθέσουν αίτηση πτώχευσης;
Με τον νέο νόμο, πτωχευτική ικανότητα έχουν όχι μόνο τα νομικά αλλά και τα φυσικά πρόσωπα.
10. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να κηρυχθεί ένας οφειλέτης σε πτώχευση;
Σε πτώχευση κηρύσσεται ο οφειλέτης που βρίσκεται σε παύση πληρωμών, όταν δηλαδή αδυνατεί να εκπληρώνει τις ληξιπρόθεσμες οικονομικές του υποχρεώσεις του κατά τρόπο γενικό και μόνιμο προς το Δημόσιο, τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ή πιστωτικά ή χρηματοδοτικά ιδρύματα, σε ύψος τουλάχιστον 40% των συνολικών του ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών του για περίοδο τουλάχιστον έξι (6) μηνών, εφόσον η μη εξυπηρετούμενη υποχρέωσή του υπερβαίνει το ποσό των τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ.
11. Τι γίνεται με την περιουσία του οφειλέτη μετά τη κήρυξη σε πτώχευση;
Η πτώχευση δεν είναι ρύθμιση χρεών. Με τη πτώχευση επέρχεται ολική διαγραφή όλων των οφειλών σε Τράπεζες, Ασφαλιστικά Ταμεία και ιδιώτες και ο οφειλέτης απαλλάσσεται. Η απαλλαγή οφειλών επέρχεται:
α) σε 1 έτος μετά την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης, στην περίπτωση που ο οφειλέτης διαθέτει περιουσία, η οποία και θα ρευστοποιηθεί κατά την πτώχευση. Σε αυτή την περίπτωση ο οφειλέτης καλείται να πληρώνει στους πιστωτές για 1 έτος το ποσό των εισοδημάτων του που υπερβαίνει το 5-πλάσιο των ευλόγων δαπανών διαβίωσης.
ή
β) σε 3 έτη μετά την έκδοση της σχετικής δικαστικής απόφασης, στην περίπτωση που ο οφειλέτης δεν διαθέτει ακίνητη περιουσία. Σε αυτή την περίπτωση ο οφειλέτης καλείται να πληρώνει στους πιστωτές για 3 έτη το ποσό των εισοδημάτων του που υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης.
12. Ποιοί είναι οι ευάλωτοι δανειολήπτες (ν. 4472/2017);
Για να χαρακτηρισθεί ένας οφειλέτης ως ευάλωτος, το συνολικό ετήσιο εισόδημά του δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 7.000 ευρώ για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, προσαυξημένο κατά 3.500 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος. Το συνολικό εισόδημα δεν μπορεί να υπερβαίνει τις 21.000 ευρώ ετησίως, ανεξαρτήτως της σύνθεσης του νοικοκυριού.
Η συνολική φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ για τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά, προσαυξημένη κατά 15.000 ευρώ για κάθε πρόσθετο μέλος και ως των 180.000 ευρώ.
13. Μπορεί η έκδοση βεβαίωσης ευάλωτου δανειολήπτη να αναστείλει έναν πλειστηριασμό;
Ο οφειλέτης ή εξουσιοδοτημένος σύμβουλος, έχει τη δυνατότητα λήψης βεβαίωσης ευάλωτου οφειλέτη, αρκεί να είναι φυσικό πρόσωπο και να έχει είτε: κηρυχθεί σε πτώχευση, είτε κατασχεθεί η κύρια κατοικία, είτε καταρτίσει σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών.
Η έκδοση βεβαίωσης μπορεί να αναστείλει τον πλειστηριασμό, όπως έχει συμβεί σε πολλές περιπτώσεις έως σήμερα.
14. Τι συμβαίνει σε περίπτωση πτώχευσης ευάλωτου δανειολήπτη ή αναγκαστικής εκτέλεσης της κύριας κατοικίας του;
Ο ευάλωτος οφειλέτης μπορεί να υποβάλει αίτημα μεταβίβασης ή μίσθωσης της κύριας κατοικίας του σε φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης. Η διάρκεια της μίσθωσης ορίζεται σε δώδεκα (12) έτη και ο ευάλωτος θα πρέπει να καταβάλει για το διάστημα αυτό τα τρέχοντα μισθώματα.
Ρύθμιση οφειλών
από συνυπευθυνότητα
Είναι πλέον εφικτή η αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών του ν. 4738/2020 για ρύθμιση των οφειλών Νομικού Προσώπου που έχει τεθεί σε λύση ή εκκαθάριση ή έχει πάψει να υφίσταται, από τα πρόσωπα που ευθύνονται για τις οφειλές αυτές. Για να υποβληθεί από το συνυπεύθυνο πρόσωπο αίτηση ρύθμισης οφειλών στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, είναι απαραίτητο ΠΡΙΝ από την έναρξη της αίτησης στην πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους να προηγηθούν διαδικασίες στους Δημόσιους Φορείς (ΑΑΔΕ/ΕΦΚΑ), όπως αναφέρονται στο αρ.2 της ΚΥΑ 13131 ΕΞ 2024 (ΦΕΚ Β’560/26-01-2024):
